Marilyn MONROE, Andy WARHOL & Robert JASO | Skeudenn dalc’het pe rannet ?

Marilyn MONROE, Andy WARHOL & Robert JASO : skeudenn dalc'het pe rannet ?

E labour ANDY WARHOL e teu ar skeudenn war wel en ur stad a stabilded tost-tre. An drekleur glas a laka un donder unvan. Ar blev melen, treset en ur mas kompakt, a ziskouez ar siluetenn. An dremm, unanet en ur roz kendalc’hus, ne ziskouez torroù diabarzh ebet. Ar genoù ruz lemm a dalvez da boent ankouaat, tra ma vez adlavaret glas an drekleur gant ar skeud-lagad, o krouiñ ur c’henderc’hadur kromatek.

Ne skuilh netra. Pep tachenn a zo endalc’het. Ar skeudenn a ya en-dro dre blaenennoù plaen, dre gorreadoù serr, hep skoilhoù.

An aozadur-mañ a brodu ul lennadenn diouzhtu. Kinniget e vez an dremm en e bezh, hep kemm pe kemm. Ne rann ket al liv ; stabilaat a ra. Sevel a ra ur skeudenn a bad, lennus penn-da-benn.

Er c’hontrol d’ar stabilded-se e kinnig labour Robert Jaso un torr tamm-ha-tamm.

An dremmwel a vir ar memes glas, ar blev a chom melen, an dremm a zo frammet gant un roz dreistordinal. Anavezout a c’haller ar framm hollek. Met ar c’henderc’hadur-se a vez poentet diouzhtu gant diskoulmoù. Roz an dremm n’eo ket heñvel ken. Tammoù eo, treuzet gant kemmoù. Ne serr ket an tachennoù en un doare parfet ken. N’emañ ket ar skeudenn en ur gorread hepken ken.

Tro-dro d’ar penn e teu stummoù mekanik war wel. Ne heuliont ket an dremm ; troc’hañ a reont a-dreuz dezhañ. Ur framm a ya e-barzh, diavaez d’ar poltred. Mont a ra an unaniezh da get. Dont a ra skeudenn da vezañ un asamblez.

Kreñvaet eo ar rannadur-se gant bezañs ur c’hod en traoñ. Ar merk-se, heñvel ouzh un niverenn rummad, a enskriv ar skeudenn e-barzh ur marilh greantel. Met disheñvel diouzh un adsevel skoueriekaet, ne stabila netra. Er c’hontrol, e laka war wel natur savet, tost distabil, an hollad. Al livioù lakaet e-kichen ne glotont ket mui penn-da-benn. Bevañ a reont asambles. O tostaat eo, ha n’eo ket o kendalc’husted, a brodu an dremm.

An diforc’h etre an div obererezh a zeu neuze da vezañ gwelet hep bezañ diskouezus.

E labour Warhol e vez unanet al livioù. Produiñ a ra ur skeudenn stabil, anavezet diouzhtu, miret en ur stad stag.

E labour Jaso, tammoù livioù. Lakaat a ra toulloù, tennderioù, tachennoù torriñ a vir ouzh skeudenn da serriñ warni hec’h-unan.

N’eo ket ur c’hemm stil. Un emdroadur e statud ar skeudenn eo. War un dro, ur skeudenn padus, savet en he c’hevredigezh. War an tu all, ur skeudenn treuzet, adkempennet, miret en ur stag a gempouez distabil.

Ar pezh a zo o c’hoari amañ n’eo ket un emgann reizh, met un treuzfurmadur sioul. Ne ya ket ar skeudenn da get. Cheñch a ra e natur. Tremen a ra eus ur gorread unvan d’ur framm rannet. Hag er c’hemm-se eo e vez dalc’het ar sell.

Mari Yvenat

Andy Warhol : Enigma ar pezh a weler

Gwelet diskouezadeg Andy Warhol e SFMoMA

BMW M1 Art Car gant Andy Warhol

©Getty Images

©Mari Yvenat