Pa zeu ur bunker da vezañ ur mirdi
Dastumad lec'hioù arz - II
Mirdi ar Moger Atlantel, staliet en ur bunker.
Bez’ ez eus savadurioù savouriezhel a seblant bezañ difennet gant o dalvoudegezh pennañ netra all. Ur skouer souezhus eo ar bunker Todt Battery en Audinghen, e-kichen Cap Gris-Nez.
War e fasad betoñs, ur ger livet gant lizherennoù ruz monumental : MUSEUM. Un enskrivadur kazi dic’hortoz, ken galloudus eo ma vir ar savadur bezañs pouezus e oa bet. Amañ, n’eus ket ezhomm da ijinañ an amzer dremenet : enkorfet eo e danvez ar mogerioù.
Savet gant an arme alaman e-kerzh an Eil Brezel-bed, ar batiri Todt a oa bet savet evit difenn aodoù strizh-mor Dover ha kontrolliñ an treuzdougen dre vor en takad strategel-se. En e bevar c’hasemat betoñs e oa kanolioù morlu galloudus. Hiziv an deiz e kaver Mirdi ar Moger Atlantel en unan anezho.
Er-maez, ur releg monumental all a dap an daoulagad : ur c’hanol alaman K5 280 mm, savet evit an hentoù-houarn.
N’he deus kollet al lec’hienn netra eus he ment pe he sked. Ne glask ket diverkañ he amzer dremenet ; mirout a ra e roudoù ha treuzkas a ra e istor.
Goude ti-gwer leun a sklêrijenn an Orañjerez e Park André-Citroën e kinnig Batiri Todt un dremm disheñvel penn-da-benn. Daou zoare savouriezh, daou bal, daou zarempred gant an amzer. Unan a zalc’h oberennoù arzel a-vremañ dindan gwer, en eil a vir roudoù ur marevezh tremenet dindan e betoñs.
An eil lodenn eus hor Dastumad Lec’hioù Arz eo : lec’hioù ma kont o savouriezh un istor dija, a-raok ma’z afec’h e-barzh zoken.
Mari Yvenat