Sido

Evit Sido e krog ar c’hizellañ e-lec’h ma vez diverket ar surded.

Klask a ra he labour ar mare-se pa zalc’h un den e anal, just a-raok ma c’hallfe pep tra kouezhañ. Ur marevezh kreñv-tre, ma seblant an amzer mont da get ha ma ne chom nemet ar pezh a zo diazez : ur c’horf, un emzalc’h, ur breskder, un nerzh.

Gant ur stummadur liesdiskiblezhel don, Sido a ergerzhas ar c’hoariva, an tresañ, al livadur, an tresañ buhez, an arkitektouriezh, an tresañ dilhad hag an arzoù-c’hoariva a-raok kavout er c’hizelladur an doareoù da ezteurel gouest da reiñ stumm d’an dudennoù a oa o chom en he ijin.

He sell a oa bet stummet gant he darempred gant ar c’horf. Evel patrom e posee dirak al luc’hskeudennerien, al livourien hag ar c’hizellerien. Evel aktourez he deus desket sellet ouzh an emouezadurioù, an emzalc’hioù hag an tennderioù dic’hortoz a dreuzfurm un dremm pe ur jestr. An darvoud-se eus ar c’horf bevet a vag bremañ ur c’hizelladur ma n’eo ket ar resisted anatomek ur pal enni hec’h-unan : dont a ra da vezañ yezh an emouezadur. Sido a denn ivez e awen eus bed an hunvreoù, arz an diavaezidi, an eztaolerezh, hag e soñjoù war spered mab-den. E emgav gant Alejandro Jodorowsky hag e zizoloadenn eus ar psikomagiezh, dreist-holl, a zigoras un dachenn ma c’hall ar gwir hag ar simbol en em gavout.

 

Gwirvoudelezh hunvreel

Diwar an emgann-se etre ar gwirvoud ha ar faltazi eo ganet ar pezh a anv Sido “gwirvoudelezh dre hunvre”.

Diverkañ a ra ar poentoù dave skiantel a-ratozh. Lakaet eo ar gwirvoud hag an touell war ar memes plan, o krouiñ un doubl : kig eo ar pezh a weler, un hunvre, ur bezañs pe un diskouezadeg ?

He c’hizelladurioù a ro neuze ul lec’h kreiz d’ar goulennoù. Dedennañ a reont an arvesterien da gentañ gant o bezañs korfel, ha goude-se e krouont tamm-ha-tamm un darempred disheñvel gant ar sell : ur marevezh a zistaol, a souezh, a-wechoù a zic’hoant.

Ar c’horf denel a zeu war wel en e holl ambivalent. Klask a ra Sido ur c’hempouez etre un denelezh kazi sakr hag ul loenelezh muioc’h natuel, etre ar c’haerder hag ar c’hig, ar galloud hag ar breskder, ar vuhez hag he fin.

Kalz eus hec’h oberennoù a zo poltredoù hec’h-unan e szter tostañ ar ger. Dont a reont eus he c’houzañvoù, eus he fromoù, hag eus an ezhomm da gompren ar pezh a ya d’ober an den.

Evit Sido, pep delwenn a zo neuze ur c’hlask da respont d’ur goulenn diazez : piv omp pa ya pep tra da get ?

 

Eus ar c’hoariva d’ar c’hizellañ

He beaj arzel a zo aet pell diouzh un hent akademek linnenek.

Adalek ma oa yaouank-tre e oa Sido tro-dro d’ar c’hrouiñ. He maeronez, livourez ha kizellerez, he deus lakaet anezhi da vont e-barzh bed an arz. He mamm, gwiaderez ha broderez, a lakaas enni ur blaz evit ar jestroù resis, ar pasianted hag ar c’hlask war-lerc’h ar gwellañ.

Studioù war ar bruderezh hag ar c’hehentiñ he deus graet e Pariz, goude-se war ar savouriezh en Ecole des Beaux-Arts. Met a-benn ar fin e oa al leurenn a c’halvas. Er bloavezhioù 1990 e teuas da vezañ aktourez ha mont a reas e-barzh kelc’hioù arzel Pariz.

War un dro e klaskas al livañ, an tresañ hag ar c’hizellañ. Krouiñ a reas hec’h oberennoù kentañ, kemer a reas perzh en diskouezadegoù, ha resev a reas he c’hourc’hemenn arzel kentañ evit ur murlivadur.

Ar c’hoariva a roas tro dezhi ivez da ziorren un elfenn all eus he micher : krouiñ tudennoù. Tresañ a ra dilhad ha makiazh evit ar rolloù a c’hoari ha kemer a ra perzh e raktresoù etrediskiblezhel a vesk ar c’hrouiñ gwelet, diorren an tudennoù hag ar c’hoariva.

Tamm-ha-tamm e ledanaas he bed evit lakaat e-barzh an diavaezidi, an eztaolouriezh, an arz tribal hag an arzterapiezh, tra ma teuas he dedenn gant mekanikoù an hunvreoù hag ar bred da vezañ ul lodenn bouezus eus he labour.

 

Ar c’horf evel danvez ha yezh

Pa zizoloas an teknikoù evit krouiñ dafar hipergwirvoudel hag efedoù ispisial evit ar filmoù, e kavas Sido an doareoù teknikel a oa ezhomm dezhi evit reiñ buhez da volumoù ha krouadurioù he faltazi.

Neuze e teuas ur c’hlas modelañ.

Goulennet e oa bet outi sevel ur poltred eus an den a oa dirazi. Evit Sido e oa ar respont diouzhtu : he skiant-prenet evel patrom, aktourez hag arzourez he doa desket dezhi gwelet ar c’horf en un doare disheñvel dija.

Struktur, linennoù nerzh, danvezelezh : pep tra a zeuas da vezañ yezh.

Dibabet he deus neuze en em ouestlañ penn-da-benn d’ar c’hizellañ.

Abaoe he diskouezadegoù kentañ e Pariz he deus he labour heuliet ar memes klask : tapout en danvez ar pezh, en dud, na c’hell ket bezañ eztaolet en un doare all.

Gwelout ouz e/hec'h oberoù